Werkboek cultuurhistorie Meinerswijk
  • data
  • tekst

Werkboek cultuurhistorie Meinerswijk

Meinerswijk is een middeleeuwse polder in de uiterwaarden van de Rijn, tegenover de binnenstad van Arnhem. De geschiedenis van het gebied wordt bepaald door de rivier de Rijn. Restanten van vroeger gebruik, zoals de steenfabriek en de geschutskoepels uit de koude oorlog, liggen verspreid in een landschap van plassen, weides, akkers en bossen. De half verdwenen cultuurhistorie, begraven in het groen, geven Meinerswijk een mysterieus en verstild karakter. Het is een geliefd landschap midden in Arnhem. Nu Rijkswaterstaat Meinerswijk herinricht als bergingsgebied in het kader van het programma 'ruimte voor de rivier' is de ontwikkeling van het gebied als stadslandschap op gang gekomen. 

Het werkboek cultuurhistorie inventariseert de zichtbare en onzichtbare cultuurhistorische lagen en stelt ruimtelijke scenario's voor waarmee het landschap getransformeerd kan worden in een publiek toegankelijk gebied met een gelaagd cultuurhistorische verhaal. 

 

Visualisatie van het Romeinse castellum. 

Het Romeinse castellum, het enige in Gelderland aangetoonde Romeins rivierfort, is één van de belangrijkste monumenten in Meinerswijk. Het is echter volstrekt onzichtbaar. In een aantal voorstellen is het castellum als een bijzondere ruimte met verwijzing naar de geschiedenis uitgewerkt. Daarbij is steeds het landschappelijk kader van de rivier aangehouden. In de uiterwaarden van Meinerswijk kan de oorspronkelijke context van de Nederlandse Limes herschapen worden. Periodieke overstroming van het castellum kan dankzij 'Ruimte voor de rivier' onderdeel zijn van het archeologische monument.

Verankering in het landschap

In alle scenario’s staat de verankering in het huidige landschap centraal. 

'Waterlandschap' maakt gebruik van de meanders en oeverwallen in de ondergrond om het gebied in een aantal thematische eilanden te verdelen. 'Lint' maakt gebruik van de middeleeuwse Sleuteldam als nieuwe verbinding tussen de cultuurhistorische elementen. 'Percelen' gebruikt de grote percelen zoals door ontginning en kleiafgraving ontstaan om het gebied in verschillende sferen en intensiteiten op de delen. Met het scenario 'Kamers' worden de cultuurhistorische gebieden geïsoleerd in besloten landschappelijke kamers. 

Meinerswijk is het rivierenlandschap midden in Arnhem, Het werkboek cultuurhistorie inventariseert de zichtbare en onzichtbare cultuurhistorische lagen. De ruimtelijke scenario's maken inzichtelijk hoe het landschap getransformeerd kan worden in een publiek toegankelijk gebied met een gelaagd cultuurhistorische verhaal.

Locatie: Meinerswijk, Arnhem

Opdrachtgever: gemeente Arnhem

Oplevering: 2008

Projectteam: Catherine Visser, DaF-architecten, Paul van der Heijden, Ulpia tekstproducties, Ed Joosting Bunk, Landlab,Marc Kocken, M A R C erfgoed adviseurs

Financiele bijdragen van Stichting vrienden van Meinerswijk, Provincie Gelderland, Programmabureau Limes