Quickscan Limes
  • data
  • tekst

Quickscan Limes

Catherine Visser van DaF-architecten maakt in opdracht van het college van rijksadviseurs een Quickscan Limes. De rijksadviseurs bereiden een advies voor over dit kanshebbende UNESCO nominatiedossier. Daarbij richten zij zich op de koppeling tussen ruimtelijke ordening, publieksbereik en archeologische thematisering en bescherming. Is het limes dossier consistent? De Nederlandse Limes Samenwerking bewandelt nu twee paden : publieksbereik en nominatiedossier. De Quickscan brengt dit in beeld middels interviews, terreinbezoek en bureauonderzoek.

 

Tijdens het Limes-symposium 'Eenheid in verscheidenheid' is de quickscan gepresenteerd en onderwerp van debat geweest. Op de speciaal door DaF-architecten gemaakte kaart van publiekspresentatie en UNESCO-terreinen hebben deelnemers aan het symposium hun stikkers geplakt met twee vragen:

 

1) Kies uw favoriete plek waar de Limes betekenisvol en passend ervaarbaar is gemaakt. Geef zo mogelijk een trefwoord daarbij.
2) Wat zou de plek / de voorziening moeten zijn die voor bezoekers als poort van de Limes gaat fungeren? Ook hier past een trefwoord.

 

De kaart laat zien dat een overgroot deel van het publiek de poort voor de Limes kansrijk acht in Utrecht, Nijmegen en op internet. Favoriete plekken zijn veel meer gespreid met een groot gat in Gelderland.

 

Aanbevelingen uit Quickscan

 

• Start met de archeologische verhaal

De Limes is een verhaal met verreikende internationale vertakkingen. De Rijn is 400 jaar lang de grens van het Romeins imperium geweest. Soldaten uit alle windstreken bouwden hier forten. De inheemse bevolking romaniseerde. Er ontstonden steden, dorpen, landbouwgebieden die produceerden voor het leger. Deze ontwikkelingsgeschiedenis heeft sporen nagelaten die een complex en rijk verhaal vertellen.

 

• Beschouw de Rijn als ruggengraat

De Nedergermaanse Limes is de confrontatie tussen ‘Rome’ en de Rijndelta. Wat elders een muur of de grondwal is, is bij ons de rivier. Het Romeinse grenssysteem met de strategische compositie van forten, wegen en wachttorens is gekoppeld geweest aan de Rijn. Al is de rivier sterk veranderd, hij is nog langs de gehele Nedergermaanse Limes als residu aanwezig: van west naar oost zijn dat de Oude Rijn, Viking Rijn, Kromme Rijn, Nederrijn en Rijn. Het benutten van dit waterverband is nodig om de Limes lokaties thematisch en ruimtelijk te verbinden.

 

• Zet de Limes op de kaart

Zorg voor een sterke 'mental map' van de Limes middels een website, routekaarten, atlas en kaarten.

Www.romeinselimes.nl www.langsdelimes.nl en vici.org bieden nu al voor (delen van) de Limes bezoekersinformatie en archeologische achtergrond.

 

• Fiets de Limes

De fietsroute van Katwijk tot Finxbach biedt de kans de diversiteit van landschap en steden langs de Rijn te verbinden met als overkoepelend en terugkerend thema de Nedergermaanse Limes. Her rivierenlandschap is bij uitstek in schaal en morfologie geschikt voor fietsen en varen.

 

• Benut eigenheid en diversiteit van plekken

De Limes draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit daar waar het in hedendaagse steden, dorpen en landschappen een specifieke passende expressie en posite krijgt. De Limes biedt de kans gelaagdheid van ruimte expliciet te maken. Museum Kam in Nijmegen, het Domplein, de Grote kerk van Elst zijn voorbeelden van plekken waar de Limes in het hart van de stad tijdsdiepte en betekenis toevoegt. Het Kromme Rijn gebied en de uiterwaarde Meinerswijk zijn plekken waar de Limes de dynamiek en historie van het rivierlandschap versterkt. In Leidsche Rijn en Leiden Roomburg is de Limes de aanleiding voor collectieve publieke ruimte met historische lading temidden van een nieuwbouwomgeving.

Catherine Visser maakt in opdracht van het college van rijksadviseurs een Quickscan Limes.
Wat is in de aanloop naar UNESCO werelderfgoed-nominatie, de samenhang tussen ruimtelijke ordening, publieksbereik en archeologische thematisering en bescherming. Is het limes dossier consistent?

Opdrachtgever: Eric Luiten, Rijksadviseur Landschap en Water

Status: afgerond

Opdracht: februari 2015