Spelenderwijs

Spelenderwijs

Als je weinig beweegt, omdat je geen energie hebt en veel tijd in een stoel of zelfs op bed doorbrengt, is de ruimte om je heen, je huis, onbereikbaar groot en uitgestrekt. Omdat je de ruimte niet met je lichaam kunt verkennen, gebruik je je ogen, je oren en je fantasie. Want je wil de wereld ontdekken.

Ik herinner me dat ik, toen ik negen was, een half jaar op bed moest liggen. Ik luisterde de hele dag naar de auto’s die in onze straat voorbij reden. Mijn spel bestond eruit om de auto’s aan hun geluid te herkennen. Als ik de vitrage opzij schoof, kon ik zien of het klopte. Het was alsof ik de bewegingsbeperking compenseerde met mijn oren: die zorgden ervoor dat ik toch snelheid kon ervaren.

Dolls’ House heb ik opgevat als een miniatuurwereld waar je niet met je lichaam in kunt, maar die je door spel kunt leren kennen. Of je nu mobiel bent of door ziekte bijna niet kunt bewegen, deze miniatuurwereld komt pas tot leven als je je verbeelding gebruikt en er iets in laat gebeuren. Je kunt het poppenhuis aanraken en zien, je kunt het kantelen, veranderen en uit elkaar halen. Altijd blijven er onbereikbare, geheimzinnige ruimtes in het poppenhuis, gangen en kamers waar zelfs je oog niet kan komen. Dat is voor mij een belangrijke aantrekkingskracht van het poppenhuis. Het is een miniatuurwereld en toch kun je haar nooit helemaal bevatten.

 

Spelontwikkeling

We hebben het poppenhuis spelenderwijs ontworpen. De verbeelding van ruimte is een spel dat wij als architecten elke dag spelen. Van schets tot snede, van detail tot maquette, we zijn altijd met miniaturen en reducties bezig van wat het uiteindelijk moet worden: een ruimte waar je in kunt leven. We verbeelden materialen, objecten en bewegingen om zo onze ruimtelijke puzzels op te lossen. Vanuit het perspectief van het kind zou je kunnen zeggen dat de architect vele spellen speelt, van puzzel, bouwspel, verhalenspel, opruimspel, kijkspel tot sociaal spel. En bij een spel horen spelregels.

 

Regel 1 is dat het poppenhuis een schaal moet hebben die past bij kinderhanden en ander speelgoed zoals Playmobil..

Regel 2 is dat het poppenhuis modulair moet zijn. Alle maten zijn op dezelfde grondslag gebaseerd. Hierdoor passen de losse onderdeeltjes op verschillende manieren in het grote geheel en is het poppenhuis heel flexibel. Dit spel met herhaling van maten is een voorwaarde voor oneindige variatie.

Regel 3 is dat het poppenhuis een bouwpakket moet zijn, zodat het makkelijk en goedkoop te produceren is. Daarom is het gemaakt van laser-gesneden stukken uit multiplex platen.

Regel 4 is dat de montage al een spel moet zijn, met een makkelijke handleiding. Het is een driedimensionale puzzel, waarvan de passtukken in elkaar worden gezet met eenvoudige verbindingen.

 

Met deze regels heeft het poppenhuis vorm gekregen, eerst op papier en toen in een kartonnen maquette (1:60), vijf keer kleiner dan het beoogde poppenhuis. Wanden en vloeren moesten voor een omhulsel zorgen dat sterk en stabiel is, met gaten door en door. We kwamen uit op een huis met zes verdiepingen en zeven verschillende kamers, die op verschillende manieren in het huis passen. Terwijl we zo aan het bouwen waren, ontdekten we in de binnenkant van het poppenhuis, tussen gevel en kamer, een onbedoelde wereld. Dit deed ons denken aan de verborgen techniek die in gebouwen zit: de riolering, de installaties, de constructie en de technische ruimtes. Omdat we denken dat het heel leuk is om ook hier te spelen, hebben we van twee gevels deuren gemaakt. Het binnenwerk kan worden gebruikt als opbergkast of verstopkast voor dingen. Of misschien zijn dit wel de kamers waar de huisdieren wonen.

 

Spelenderwijs

Nu is het aan de kinderen om het huis op te laden met de kracht van hun verbeelding. Het poppenhuis zit vol mogelijkheden die dit stimuleren. Een illusie van een deur, een suggestie van een meubelstuk, een gang die in het donker verdwijnt. Kinderen die in bed moeten liggen, kunnen ook met de losse kamers spelen. Door deze simpele transformaties hopen we dat kinderen vanuit hun eigen kracht zullen spelen binnen de oneindige configuraties van ruimtes in het poppenhuis. Want het spel met het poppenhuis is voor de architect én voor het kind een afspiegeling van wie je bent en wat je kunt.

 

Expositie Tilburg 13 juli t/m 13 augustus 2017 in bkkc

vorige / volgende bericht